أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

314

قانون ( فارسى )

اگر تشخيص دادى كه علت از ناتوانى معده است ، در تقويت معده بكوش ! داروهايى را بر كبد بمال يا بگذار كه مزاج آن را تعديل كنند و بخارهاى بيش از اندازه برنخيزد . در علاج استسقاى طبلى راهى براى رگ زدن نيست ؛ مگر در حالاتى بسيار نادر . بهتر آن است بيمار را اسهال دهى . اما اسهالى سبك و داروهاى مسهل را زياد استعمال مكن ! داروى ادرارآور نيز تجويز كن ! آن هم در اندازه و نه ادرارآور بسيار قوى كه بيش از حدّ لازم مدرّ باشد . اسهال و ادرار بيش از حد در حالت بيمارى استسقاى طبلى بخار زياد توليد مىكنند . بعد از اسهال و ادرار داروهاى آروغ‌برانگيز و تحليل‌برنده‌هاى باد به بيمار بده ! هر روز چندين بار شكمش را ماساژ دهند ، شايد اگر بعد از ماساژ گاورس و سبوس آرد بر شكمش ببندى مفيد باشد . بيمار استسقاى طبلى بايد از خوردن همهء سبزيها و حبوبات و شيرها و ميوه‌ها - كه رطوبت‌زا باشند - خوددارى كند . اگر تشخيص دادى كه بيمارى استسقاى طبلى با سوء مزاج گرم همراه است ، داروهايى از قبيل : آب رازيانه ، آب كرفس ، آب شاه افسر ، آب بابونه ، آب گياه سه كوهه تجويز كن كه بخورد . اگر دانستى كه بيمارى استسقاى طبلى همراه سوء مزاج سرد است ، داروهايى از قبيل : زيره ، رازيانهء شامى ، گند بيدستر و نانخواه بخورد . هميشه كندر و زيره را در دهان بگرداند . در علاج استسقاى طبلى معجون وج با شونيز ( سوسن زرد و سياه‌دانه ) خوب است كه آن را در اقرابادين آورده‌ايم . هميشه برگ عود قمارى را در دهان بگرداند و بجاود كه بسيار مفيد است . مشك زمين و تخم زردك بيابانى از هريك دو درهم مخلوط كند و مخلوط را در دهان نگه دارد . ننه حوا ، ثمر سرو كوهى ، زيره و نمك بلورى نيز خوبند . شيافهاى برداشتنى زيره ، بورك و برگ فيجن در اجزاء متساوى شياف شوند . نيروى بيمار را هنگام استعمال شياف در نظر داشته باش ! اگر نيرو بر مرام و هنگام مناسب بود ، شياف را بردارد . حقنه مادهء حقنه در علاج استسقاى طبلى ، روغن فيجن تنها يا روغن فيجن با بزرهاى تحليل‌برنده ، روغن كرفس ، روغن دارچينى و يا بزرهاى بادزدا هستند كه پخته شوند و مايهء حقنه گردند .